De kosten van brandstof vormen nog altijd een forse hap uit het huishoudbudget en de bedrijfskosten. Maar wist u dat het tijdstip waarop u tankt aan de pomp een groot verschil kan maken? Onderzoek wijst uit dat de brandstofprijs gedurende de dag en week wisselt door factoren als vraag, bevoorrading en belastingmaatregelen. Met de aanstaande veranderingen in accijnzen en btw per 1 januari 2026 wordt het slim plannen bij het tanken nog belangrijker om betaalbaar op weg te blijven.
Optimale Tijden Voor Goedkoop Tanken
Wie regelmatig rijdt, weet dat de brandstofprijs aan de pomp geen vast gegeven is. Uit recente analyses blijkt dat het tijdstip van tanken invloed heeft op de totale kosten. Vooral in de vroege ochtend liggen de prijzen vaak lager. Dit valt te verklaren door een combinatie van mindere vraag tijdens de nacht en nachtelijke bevoorradingen, waardoor tankstations in de ochtend vaak betere marges kunnen doorgeven. De middag- en avonduren zijn daarentegen prijspieken te zien als gevolg van drukke spitsen en hogere vraag.
Daarnaast veranderen de brandstofprijzen ook per dag van de week. Het weekend en vrijdagmiddag zijn vaak de duurste momenten, omdat veel mensen dan hun auto volgooien voor het weekend. Op maandag en dinsdag kan het daarentegen aanzienlijk goedkoper zijn om tanken, doordat de vraag relatief laag is na het weekend. Het is dus aan te raden om in het begin van de week het tankstation te bezoeken. Zo kan een reiziger, afhankelijk van het projectiejaar 2026, per tankbeurt tientallen euro’s besparen op jaarbasis.
Een concrete tip is om niet te tanken rondom drukke winkel- en pendeluren. Slim navigeren naar tankstations net buiten snelwegen en stadscentra kan ook helpen goedkoper tanken. Die locaties rekenen doorgaans lagere prijzen dan tankstations langs de snelweg, die te maken hebben met hogere exploitatiekosten en gemakstarieven.
Invloed Van Accijns En Belastingen Op De Brandstofprijs
Vanaf 2026 gaan de accijnzen op benzine, diesel en LPG omhoog. De tijdelijke accijnskorting, die sinds 2022 een korting gaf, wordt dan afgebouwd of geheel beëindigd. Dit betekent dat de prijzen aan de pomp structureel zullen stijgen. De accijns is een directe kostencomponent, maar daarop komt ook nog eens 21% btw; die btw verhoogt het effect van accijnsverhogingen op de uiteindelijke brandstofprijs extra. Een verhoging van 5 cent accijns betekent bijvoorbeeld een totale pompprijsstijging van ongeveer 6,05 cent per liter.
Deze fiscale maatregelen zijn onderdeel van het Belastingplan om budgetgaten te dichten en het stimuleren van zuinig brandstofverbruik. Bedrijven die afhankelijk zijn van veel kilometers, zoals transport en bouw, zullen deze stijging snel merken in hun kosten. Voor ondernemers betekent dit dat mobiliteitskosten een aanzienlijk zwaarder gewicht krijgen in de begroting, vooral wanneer er geen brandstoftoeslagen in contracten zijn verwerkt.
Het Ministerie van Financiën publiceert elk jaar de nieuwe accijnstarieven, met goedkeuring van de Tweede en Eerste Kamer. Deze jaarlijkse indexatie zorgt ervoor dat de brandstofprijs meegaat met inflatie en fiscale beleidsdoelen. Omdat Nederland binnen het Europese kader werkt, moeten accijnzen ook voldoen aan de minimumnormen van de EU-richtlijnen energiebelastingen. Tegelijkertijd zet het klimaatbeleid extra druk op fossiele brandstoffen, met vanaf 2027 nieuwe CO2-kosten via het Europese ETS2-systeem.
Effecten Van Hogere Brandstofprijs Op Ondernemers
Voor veel ondernemers betekent de stijging van de brandstofprijs een directe druk op de operationele kosten. Sectoren als transport, logistiek, bouw en zorg verbruiken vaak grote hoeveelheden benzine of diesel. Terwijl sommige bedrijven brandstoftoeslagen kunnen doorrekenen aan klanten, zoals transportbedrijven via contractuele brandstoftoeslagen, hebben andere sectoren minder ruimte om de kosten direct te compenseren.
Dat leidt vaak tot aangepaste tarieven, strengere planning en optimalisatie van routes. Vooral kleine ondernemers en zelfstandigen zonder personeel voelen de pijn van stijgende brandstofkosten omdat zij geen aparte toeslagen kunnen hanteren. Dit kan ook effect hebben op de serviceverlening, bijvoorbeeld door hogere bezorgkosten of minder frequente ritten, wat onvermijdelijk druk zet op de marges.
Daarnaast zijn er in aanbestedingen vaak indexatieclausules opgenomen die mobiliteitskosten verbinden aan brandstofprijswijzigingen. Deze mechanismen bieden enige bescherming tegen verrassingen, al verschilt dit per contract en sector. Heldere afspraken zijn cruciaal om conflicten te vermijden en financiële risico’s beheersbaar te houden.
| Sector | Brandstofverbruik | Impact stijgende brandstofprijs | Mogelijke maatregelen |
|---|---|---|---|
| Transport en logistiek | Hoog | Snelle kostenstijging, doorloopt toeslagen | Brandstoftoeslag, efficiëntieroutes |
| Bouw en installatie | Middelmatig | Stijgende operationele kosten, minder marge | Routeplanning, brandstofbesparing |
| Detailhandel en zorg | Laag tot middelmatig | Beperktere compensatie, margedruk | Prijsaanpassing, efficiënter vervoer |
| Zzp’ers en kleine ondernemers | Laag | Directe stijging brandstofkosten | Strikte budgettering, minder ritten |
Strategieën Om Brandstofkosten Te Beheersen
Hoewel accijnzen en belastingen stijgen, kunnen particulieren en bedrijven met slimme strategieën brandstof besparen en kosten beheersen. Routeoptimalisatie is een belangrijke methode; door kortere of minder drukke routes te kiezen, dalen het brandstofverbruik en de kosten. Ook timing speelt een rol: rijden buiten de spits en tanken tijdens goedkopere momenten van de dag levert direct voordeel.
Daarnaast kan het kiezen voor tankstations buiten de snelweg en lokale pompstations goedkoper uitpakken. De meeste snelwegstations rekenen hogere tarieven vanwege locatie en gemak. Verder draagt een bewuste rijstijl, zoals anticiperen en rustig optrekken, bij aan een lager verbruik. Kleine aanpassingen zoals regelmatig bandenspanning controleren en onnodige lasten in de auto vermijden, helpen ook.
Voor zakelijke rijders zijn er fiscale regelingen zoals de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en subsidies voor emissievrije voertuigen die de netto investering verlagen. Hierdoor kunnen zij investeren in schonere technologieën met minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, wat op middellange termijn forse besparingen oplevert. Gemeenten stimuleren dit door uitbreiding van zero-emissiezones, wat een extra prikkel geeft om vroegtijdig over te stappen.
Besparen Door Slim Tanken En Plannen
Naast het kiezen van het juiste tijdstip is het verstandig om tankgedrag onder de loep te nemen. Regelmatig tanken met kleinere hoeveelheden in plaats van volgooien kan helpen om prijsfluctuaties op te vangen. Ook het vermijden van tankstations met hoge prijzen, zichtbaar via apps en websites die actuele pompprijzen vergelijken, voorkomt onnodige uitgaven. Dergelijke tools bieden inzicht in goedkope tankstations in de buurt en actuele trends.
Het loont bovendien om tijdelijk gebruik te maken van accijnskortingen zolang deze nog gelden. Het kabinet overweegt de huidige accijnsverlaging met een jaar te verlengen, om consumenten en bedrijven te helpen de stijgende kosten te verzachten. Hoe dit precies gaat uitpakken, hangt af van politieke beslissingen en de financiële onderbouwing, die nog in behandeling is.
Door bewust te plannen en gebruik te maken van inzicht in brandstofprijzen, kunnen bestuurders en ondernemers structureel besparen op brandstofkosten. Deze benadering vraagt om een kleine extra inspanning, maar betaalt zich terug door lagere kosten en meer grip op de uitgaven in een onzekere markt met stijgende belastingen.
